Το παρόν κείμενο αφορά στο επαγγελματικό περίγραμμα του επαγγέλματος «Διερμηνέας Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας». Ως Διερμηνέας Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας ορίζεται ο/η επαγγελματίας που διαμεσολαβεί και μεταφέρει με πιστότητα και ακρίβεια τα νοήματα μεταξύ ατόμων που χρησιμοποιούν νοηματική γλώσσα και ατόμων που χρησιμοποιούν την γραπτή ή προφορική γλώσσα. Δραστηριοποιείται σε πολλούς τομείς, όπως σε εκπαιδευτικά περιβάλλοντα, νοσοκομεία, νομικά περιβάλλοντα, δημόσιες εκδηλώσεις, συνεδριακά κέντρα και άλλα μέρη όπου η επικοινωνία είναι κρίσιμη.

Μέρος της εργασίας του/της περιλαμβάνει τη μελέτη και προετοιμασία του κειμένου, στην περίπτωση που αυτό είναι διαθέσιμο πριν την ομιλία, ενώ η συνήθης συνθήκη είναι η ταυτόχρονη απόδοση της προφορικής γλώσσας στη νοηματική γλώσσα και αντίστροφα.

Το επάγγελμα του/της διερμηνέα Ελληνικής Νοηματικής γλώσσας στοχεύει να διασφαλίσει την απρόσκοπτη επικοινωνία μεταξύ κωφών-βαρήκοων και ακουόντων, λαμβάνοντας υπόψη και τις πολιτισμικές διαφορές που μπορεί να έχουν.

The following study pertains to the official description of the profession “Greek Sign Language Interpreter.” A Greek Sign Language Interpreter is defined as a professional who mediates and precisely conveys meanings between individuals using sign language and those using written or spoken language. They work in various fields, such as educational environments, hospitals, legal settings, public events, conferences, and other places where communication is crucial.

Part of their work involves studying and preparing the text, in case it is available before the setting, while the common practice is the simultaneous interpretation of spoken language into sign language and vice versa.

The profession of a Greek Sign Language Interpreter aims to ensure seamless communication between deaf, hard-of-hearing and hearing individuals, considering the cultural differences that may exist.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ
Αντικείμενο της εργασίας του διερμηνέα της Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας (ΕΝΓ) είναι να διασφαλίσει ότι η επικοινωνία μεταξύ κωφών-βαρήκοων και ακουόντων είναι επιτυχής. Πιο συγκεκριμένα, ο διερμηνέας της ΕΝΓ είναι ένας ουσιαστικός σύνδεσμος μεταξύ των δύο πλευρών που επικοινωνούν, καθώς βοηθά και τις δύο πλευρές να εκφραστούν πλήρως στη πρώτη τους γλώσσα. Η εργασία ενός διερμηνέα ΕΝΓ είναι δυνατόν να συνοψιστεί ως εξής:

Ο διερμηνέας προσπαθεί να διευκολύνει μια επικοινωνιακή σχέση, ώστε τόσο ο κωφός-βαρήκοος όσο και ο ακούων να έχουν την ίδια πρόσβαση στην πληροφόρηση και να μπορούν να αξιοποιήσουν τις ίδιες πηγές. Η εργασία ενός διερμηνέα δεν συνίσταται μόνο στην απλή μεταφορά των λέξεων της ομιλούμενης γλώσσας προς τη νοηματική και το αντίστροφο, αλλά και στο να «εγκλιματίσει» επιπλέον τον κωφό-βαρήκοο σε ό,τι συμβαίνει γύρω του κατά τη διάρκεια μιας επικοινωνιακής περίστασης, ώστε να συμμετέχει σε αυτήν πλήρως και ισότιμα με τον ακούοντα.

Οι εργασίες διερμηνείας ΕΝΓ δύνανται να ασκούνται και από άτομα με προβλήματα ακοής.
Η ΕΝΓ αποτελεί την πρώτη γλώσσα ενός μεγάλου ποσοστού της κοινότητας των κωφών-βαρήκοων στην Ελλάδα. Με τον Νόμο 2817/2000 η νοηματική αναγνωρίστηκε ως γλώσσα των κωφών-βαρήκοων μαθητών3, ενώ με τον Νόμο 4488/2017 (άρθρο 65, παρ. 2) έχει αναγνωριστεί ως ισότιμη με την ομιλούμενη ελληνική γλώσσα4.

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΝΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
−Σε υπηρεσίες υγείας
−Σε εκπαιδευτικά πλαίσια κάθε βαθμίδας
−Σε πλαίσια εφαρμογής του νόμου
−Σε δημόσιες εκδηλώσεις
−Σε κάθε έκφανση της δημόσιας και ιδιωτικής ζωής που υπάρχει ανάγκη επικοινωνίας

ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ
Το επάγγελμα του Διερμηνέα Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας ασκείται ελεύθερα σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια, χωρίς να υφίσταται κάποια θεσμική πρόβλεψη. Η πιστοποιημένη γνώση της Ελληνικής νοηματικής γλώσσας και η επιτυχής συμμετοχή σε εξετάσεις διερμηνέων ΕΝΓ που διενεργούνται αρμοδίως,5 διασφαλίζει την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών.

ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΑΠΟΚΤΗΣΗΣ ΤΩΝ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ
ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ
Το επάγγελμα του διερμηνέα ΕΝΓ δεν είναι νομοθετικά κατοχυρωμένο. Κατά συνέπεια δεν υφίστανται νομοθετικά καθορισμένες εκπαιδευτικές διαδρομές και άδειες για την άσκησή του

Παρακάτω προτείνονται εναλλακτικές επιλογές διαδρομών που μπορεί να ακολουθήσει κάποιος για να αποκτήσει τα απαιτούμενα προσόντα άσκησης του επαγγέλματος.

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ6
Οι ελάχιστες προϋποθέσεις που πρέπει πληρούν οι ενδιαφερόμενοι για τις ακόλουθες προτεινόμενες διαδρομές είναι
•Απολυτήριο Λυκείου
•Επιτυχής συμμετοχή στις εξετάσεις επάρκειας γνώσης της ΕΝΓ που διεξάγονται σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 7 του ν. 3699/2008, όπως τροποποιήθηκε με το ν. 4186/2013 ως ισχύει

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ
−Παγκόσμια Ομοσπονδία Διερμηνέων Νοηματικής Γλώσσας (WASLI)
−Ευρωπαϊκό Φόρουμ Διερμηνέων Νοηματικής Γλώσσας (EFSLI)
−Ομοσπονδία Κωφών Ελλάδος (OMKE)
Σωματείο Διερμηνέων Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας (ΣΔΕΝΓ)

ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ
−Αξιολογεί την προτεινόμενη διερμηνεία νοηματικής γλώσσας και συμφωνεί την ανάληψη της
−Προετοιμάζει τις συνθήκες διεξαγωγής της διερμηνείας νοηματικής γλώσσας
−Αποδίδει και αξιολογεί τη διερμηνεία νοηματικής γλώσσας

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ
−Βασικές αρχές διερμηνείας
−Βασικές γνώσεις σύνθεσης και πολιτισμικής ταυτότητας της κοινότητας των κωφών
−Εξειδικευμένη γνώση για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και δη των ατόμων με κώφωση/βαρηκοΐα: σύγχρονη ορολογία για την αναπηρία, σύγχρονο θεσμικό πλαίσιο για όλα τα θέματα που αφορούν στα άτομα με κώφωση/βαρηκοΐα, Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες.
− Βασικές αρχές κοστολόγησης διερμηνείας και σύνταξης οικονομικών προσφορών
−Διερμηνεία νοηματικής γλώσσας
−Ενδεδειγμένες συνθήκες εργασίας διερμηνέων ελληνικής νοηματικής γλώσσας
−Κώδικα ηθικής και δεοντολογίας των διερμηνέων ελληνικής νοηματικής γλώσσας
−Νομοθεσία περί προστασίας προσωπικών δεδομένων
−Οδηγός σωστής διερμηνείας ελληνικής νοηματικής γλώσσας
−Βασικές γνώσεις Φυσικής ήχου
−Βασικές γνώσεις χωροθέτησης για την διεξαγωγή της διερμηνείας
−Κώδικας ενδυματολογίας διερμηνέων ελληνικής νοηματικής γλώσσας
−Βασικές αρχές γλωσσολογίας ελληνικής νοηματικής γλώσσας
−Ταυτόχρονη (ή σε πραγματικό χρόνο) διερμηνεία από την ΕΝΓ προς την ομιλούμενη ελληνική
−Παραγωγή προφορικού λόγου (λειτουργικά και αρθρωτικά) στη ταυτόχρονη διερμηνεία
−Τεχνικές αξιολόγησης διερμηνείας νοηματικής γλώσσας
−Τεχνικές ενεργητικής ακρόασης8
−Βασικές αρχές Φωνητικής Φωνολογίας
−Ορολογία θεματικών πεδίων ανά περίσταση διερμηνείας (ιατρικά, νομικά, θρησκευτικά, αθλητικά κλπ.)

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ
−Τήρηση Κώδικα Ηθικής και Δεοντολογίας (ΚΗΔ) των διερμηνέων ελληνικής νοηματικής γλώσσας
−Προστασία των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία και δη των ατόμων με κώφωση/βαρηκοΐα
−Εφαρμογή σύγχρονου θεσμικού πλαισίου για όλα τα θέματα που αφορούν στα άτομα με κώφωση/βαρηκοΐα,
−Χρήση συμπεριληπτικής ορολογίας για την αναπηρία
−Προσδιορισμός γλωσσικού κώδικα διερμηνείας Ελληνικής νοηματικής γλώσσας ανάλογα με το κοινό και τον απαιτούμενο στόχο
−Τήρηση νομοθεσίας περί προστασίας προσωπικών δεδομένων
−Κοστολόγηση διερμηνείας ελληνικής νοηματικής γλώσσας
−Σύνταξη οικονομικής προσφοράς διερμηνείας ελληνικής νοηματικής γλώσσας
−Κατάρτιση συμφωνίας ανάληψης διερμηνείας ελληνικής νοηματικής γλώσσας
−Διεξαγωγή ελέγχου ήχου της θέσης διερμηνείας ΕΝΓ σε συνεργασία με τεχνικούς ήχου
−Διεξαγωγή ελέγχου φωτισμού της θέσης διερμηνείας ΕΝΓ σε συνεργασία με τεχνικούς φωτισμού
−Εφαρμογή κανόνα ενδυματολογίας διερμηνέων ελληνικής νοηματικής γλώσσα
−Εφαρμογή βασικών αρχών διερμηνείας ΕΝΓ
−Εφαρμογή τεχνικών αξιολόγησης διερμηνείας ΕΝΓ
−Έκδοση φορολογικού στοιχείου
−Χειρισμός μικρού ταμείου

2 Στην παρούσα μελέτη η φράση «Διερμηνέας Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας» αναφέρεται και στα δύο φύλα. Το αρσενικό γραμματικό γένος χρησιμοποιείται για καθαρά πρακτικούς λόγους.
3 Βλ. https://www.e-nomothesia.gr/kat-ekpaideuse/n-2817-2000.html (ημερομηνία ανάκτησης: 20/9/2023).
4 Βλ. https://ypergasias.gov.gr/wp-content/uploads/2021/02/%CE%BD.-4488-2017_%CE%A6%CE%95%CE%9A_%CE%91_137_2017.pdf (ημερομηνία ανάκτησης: 20/9/2023).
5 Σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο και σε περίπτωση που δεν υφίσταται προτείνεται να δημιουργηθεί

6 Ενδείκνυται η εξειδίκευση των επιμέρους προϋποθέσεων των προτεινόμενων εκπαιδευτικών διαδρομών, μέσω της θέσπισης ειδικού ρυθμιστικού πλαισίου που θα αφορά αποκλειστικά το συγκεκριμένο επάγγελμα.
7 Σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο και σε περίπτωση που δεν υφίσταται προτείνεται να δημιουργηθεί
8 Οι εργασίες διερμηνείας ΕΝΓ δύνανται να ασκούνται και από άτομα με προβλήματα ακοής.